8 op de 10 kort- en middengeschoolde werkende Vlamingen willen bijleren, maar 1 op de 3 krijgt de kans niet

Liefst 39% van de kort- en middengeschoolde actieve bevolking heeft het voorbije jaar geen opleiding gevolgd. De bereidwilligheid om bij te leren is nochtans groot, want 8 op de 10 willen wel degelijk bijleren. Alleen krijgt niet iedereen daar de kans toe. 1 op de 3 bevraagden met een lager of middelbaar diploma (32%) geeft aan geen opleiding te kunnen volgen via zijn werk. Dat blijkt uit een recente bevraging bij bijna 1.000 werkende Vlamingen van Acco Learn, de opleidingenpoot van de gelijknamige uitgeverij, samen met DigitAll, een bedrijfsnetwerk dat zich inzet voor digitale inclusie. Voor hoger opgeleiden zijn de opleidingskansen dan weer eindeloos.

In totaal volgde 72% van de beroepsactieve Vlamingen het voorbije jaar minstens 1 bijkomende opleiding. Achter dat gemiddelde gaan uitgesproken verschillen schuil naargelang het opleidingsniveau. 4 op de 10 kort- en middengeschoolde werkende Vlamingen (39%) hebben het voorbije jaar geen bijkomende opleiding gevolgd. Bij hooggeschoolden ligt dat percentage een pak lager. Slechts 17% schoolde zich het voorbije jaar niet bij.

Bereidheid is aanwezig, toegang blijft ongelijk

Het beperkte opleidingsgedrag bij bepaalde groepen wijst niet op een gebrek aan leerbereidheid. In totaal staat 87% van de beroepsactieven open om bij te leren. Net geen 8 op de 10 kort - en middengeschoolde beroepsactieven (78%) is bereid om nieuwe kennis of vaardigheden te verwerven, terwijl 93% van de hoger opgeleiden wil bijleren.

Het verschil zit dus minder in motivatie dan in de mate waarin mensen effectief de kans krijgen om die motivatie om te zetten in concrete leeracties. Dat blijkt ook uit de toegang tot opleidingen op de werkvloer. 78% van de bevraagden geeft aan dat ze in hun huidige job voldoende opleidingen kunnen volgen die aansluiten bij wat nodig is voor hun functie. Maar voor kort- en middengeschoolden is dat helemaal niet het geval. Bijna 1 op de 3 van hen (32%) geven aan dat zij niet de kans krijgen om zich bij te scholen via hun werkgever. Voor hooggeschoolden is dat bij slechts 14% van de bevraagden het geval.

“Kort- en middengeschoolden krijgen vaak minder de kans om opleidingen te volgen, omdat hun werkgevers het niet nodig vinden, omdat ze nodig zijn voor operationele taken of omdat de productie primeert. Denk bijvoorbeeld aan logistieke medewerkers die werkposten moeten bevoorraden zodat de productie kan blijven draaien of arbeiders die ervoor moeten zorgen dat de lijn blijft draaien om productiedoelen te halen. Dat is bijzonder jammer, want hierdoor kunnen zij niet groeien in hun job of zelfs doorgroeien naar een andere functie.” – Inge Vander Velpen, CEO ACCO

Tijdsdruk en digitale overload remmen leerambitie af

Naast opleidingsniveau speelt ook tijdsdruk een steeds belangrijkere rol. Wie niet openstaat om bij te leren, heeft in 1 op de 4 (24%) gevallen gewoonweg geen tijd om een opleiding te volgen. 1 op 3 van de beroepsactieven geeft aan dat het overaanbod aan digitale communicatiekanalen het moeilijk maakt om tijd vrij te maken om bij te leren. Ze krijgen er dan ook digitale stress van. Tegelijk ervaart 80% van de beroepsactieven negatieve effecten van digitale tools en communicatiekanalen, zoals complexiteit, constante bereikbaarheid en mentale overbelasting. Die combinatie maakt dat leren vaak moet wijken voor operationele taken, zelfs bij werknemers die expliciet aangeven open te staan voor bijscholing.

“Levenslang leren blijft een breed gedragen principe bij de Vlaamse beroepsbevolking, maar in de praktijk botst het steeds vaker op structurele drempels. Opleidingsniveau, tijdsdruk en digitale overload bepalen vandaag wie effectief kan blijven bijleren en wie achterop dreigt te raken.” – Inge Vander Velpen, CEO Acco

Digitale vaardigheden versterken bestaande ongelijkheid

Nieuwe technologische ontwikkelingen vergroten die dynamiek. 60% van de beroepsactieven geeft aan dat nieuwe technologieën, zoals artificiële intelligentie, maken dat ze nieuwe vaardigheden moeten bijleren. Dat besef leeft sterker bij hoger opgeleide beroepsactieven dan bij korter opgeleiden, wat het risico vergroot dat bestaande ongelijkheden op de arbeidsmarkt verder toenemen.

“De cijfers van deze studie tonen aan dat levenslang leren niet voor iedereen even haalbaar of vanzelfsprekend is. Vermits 33% van de werkende Belgen zwakke digitale vaardigheden heeft en dus digitaal kwetsbaar is, verdient dit onze aandacht. Iedereen moet dan ook zijn digitale vaardigheden kunnen blijven bijschaven. In een snel digitaliserende wereld is het ontwikkelen van digitale vaardigheden essentieel om mee te zijn én te blijven. We moeten bijzondere aandacht hebben voor die 33% digitaal kwetsbaren en voor kortgeschoolde beroepsactieven die vandaag te weinig toegang krijgen tot het ontwikkelen van digitale vaardigheden.” - Linde Verheyden, voorzitter van DigitAll

Perscontact: