Opinie - 'Inschrijvingscijfers zijn belangrijk. Diploma’s nog meer'

Zaterdag 24 september 2016 — Het is een hardnekkige misvatting dat een universitair diploma ‘beter’ is.

Door Anne De Paepe, Rector Universiteit Gent 

Wat? Eén diploma na drie jaar of twee diploma’s na vijf jaar is een beter traject dan eerst aan de universiteit proberen.

Met meer dan 7.000 nieuwe bachelorstudenten tellen we aan de Universiteit Gent een recordaantal inschrijvingen. Ook aan de hogescholen zit het aantal studenten in stijgende lijn. Maar het is geen competitie: een keuze voor de hogeschool is niet ‘minder’, universiteiten en hogescholen kunnen beide perfect groeien. En moeten dat ook. Er wordt graag gefocust op de concurrentie tussen de hogeronderwijsinstellingen: wie is in de perceptie de beste, wie gaat met de meeste studenten lopen. Die zogezegde strijd tussen hogescholen en universiteiten is de voorbije weken herhaaldelijk op de spits gedreven.

Eerst was er de discussie over de financiering per student, later gingen de toen nog zeer voorlopige cijfers over het aantal inschrijvingen een eigen leven leiden. Maar beide zaken zijn eigenlijk naast de kwestie. Het echt belangrijke nieuws is dat jaar na jaar nog steeds meer jongeren een diploma van het hoger onderwijs ambiëren. Of die diploma’s door een universiteit dan wel door een hogeschool zijn uitgereikt, is vanuit maatschappelijk oogpunt niet zo belangrijk: wat telt, is dat het om hogeronderwijsdiploma’s gaat, van universiteiten én hogescholen. Hogescholen en universiteiten zijn geen concurrenten. Ze zijn complementair. Ze moeten niet onderling strijden om de centen. De discussie moet gaan over de financiering van het hoger onderwijs in het algemeen. Kan Vlaanderen het zich veroorloven om minder zwaar in te zetten op onderwijs? Uiteraard niet, dus trekken we beter aan hetzelfde zeel.

Bij de start van het academiejaar is de hamvraag dus ook niet wie de meeste eerstejaarsstudenten binnenrijft. Het gaat erom hoeveel jonge mensen universiteiten én hogescholen op het einde van het traject hebben opgeleid om zichzelf helemaal te ontplooien en hun meerwaarde te tonen in de maatschappij. De perceptie dat de universiteit ‘beter’ zou zijn dan de hogeschool leidt nog te vaak tot foute studiekeuzes. Soms blijven studenten, tegen beter weten in, onredelijk lang voortsukkelen aan de universiteit. Ook omdat sommige ouders een diploma van de universiteit nog altijd hoger inschatten dan een hogeschooldiploma. Maar niemand heeft er baat bij als een student eerst twee jaar verliest aan de universiteit, om pas daarna naar de hogeschool te gaan. Het knaagt aan het zelfbeeld van de jongere, verhoogt de maatschappelijke kosten, legt onnodige druk op docenten.

Maatschappelijk welzijn
Studenten moeten zelf kiezen voor een opleiding die echt aansluit bij hun talenten en interesses – aan de universiteit óf in de hogeschool. Ouders moeten niet toegeven aan achterhaalde vooroordelen. Middelbare scholen moeten hun leerlingen samen met het hoger onderwijs nog beter oriënteren. En wijzelf moeten nog meer werk maken van correcte studiekeuzeen trajectbegeleiding, maar ook van voldoende doortastende maatregelen als studenten uit koers raken. Hogescholen noch universiteiten hoeven daarbij te verliezen. We bieden nu al schakelprogramma’s aan die bachelors van de hogeschool toelaten om bijkomend een universitaire masteropleiding aan te vatten.

Want met één diploma na drie jaar of met twee diploma’s na vijf jaar ben je beter af dan wanneer je het eerst en zonder succes aan de universiteit probeerde, om pas daarna ‘af te zakken’ naar de hogeschool. Het belang van onderwijs is niet te onderschatten voor het welzijn van onze maatschappij, voor het niveau van onze beschaving, voor de manier waarop we met elkaar omgaan. Het zijn de slaagcijfers van de komende jaren die duidelijk moeten maken of Vlaanderen op de goede weg zit. Beste student, laat je dus niet leiden door de maatschappelijke perceptie, maar door je eigen capaciteiten en interesses.